اگر قرار بود برای شایستهسالاری فرانسوی نمادی شاخص انتخاب شود، بیتردید آن نماد آلبر کامو بود. هنوز دو ساله نشده بود که پدرش در جنگ جهانی اول کشته شد، و او بهدست مادر و مادربزرگش در آپارتمانی بسیار کوچک، بدون لولهکشی، بدون سیستم گرمایش و بدون کتاب بزرگ شد. با این حال، آموزگار او در دبستان محل، لویی ژرمن، بر مخالفت مادربزرگی که میخواست آلبر هرچه زودتر به کسب درآمدی که بهشدت مورد نیاز خانواده بود بپردازد، غلبه کرد و شاگرد بااستعدادش اجازه یافت مدرسه را بهجای کار انتخاب کند. آلبر کامو بعدها به رماننویسی برجسته، مقالهنویسی تأثیرگذار در فلسفه، و دومین جوان تاریخ بدل شد که جایزهٔ نوبل ادبیات را دریافت میکند. او سخنرانی پذیرش جایزهٔ نوبل خود را به آقای ژرمن تقدیم کرد. ادامه مطلب
وسوس بهعنوان نویسندهای مدرنیست شناخته میشود که در آثارش به بررسی موضوعاتی چون مرگ، گناه، اضطراب و احساسات انسانی عمیق میپردازد. طبیعت نروژ، بهویژه مناظر روستایی، نقش مهمی در آثار او ایفا میکند و اغلب بهعنوان بازتابی از حالات درونی شخصیتها به کار میرود. نثر او به دلیل سادگی و عمق روانشناختی مورد تحسین قرار گرفته است. ادامه مطلب
جان لاک (۱۶۳۲-۱۷۰۴) همانند بسیاری از فیلسوفان سدۀ هفدهم در حوزههای متنوعی فعالیت داشت که اکنون آنها را علوم طبیعی و علوم اجتماعی مینامیم. او با دو رسالۀ دولت (Two Treatises of Government) و نامهای دربارۀ مدارا (A Letter Concerning Toleration) تأثیری شگرف بر سنت تفکر سیاسی گذاشت و بنیان نظری لیبرالیسم مدرن را بهروشنی بیان کرد. افزون بر این، لاک در زمینۀ اقتصاد، روانشناسی و آموزش نیز آثار و اندیشههای قابلتوجهی ارائه داد. ادامه مطلب
فلسفۀ امانوئل کانت (۱۷۲۴–۱۸۰۴) را میتوان به دو شاخهٔ اصلی تقسیم کرد. شاخۀ نخست، فلسفۀ نظری اوست که متافیزیک را نیز دربر میگیرد و بر درک عقلانی از مفهوم طبیعت مبتنی است. شاخۀ دوم، فلسفۀ عملی اوست که اخلاق و فلسفۀ سیاسی را شامل میشود و بر مفهوم آزادی استوار است. هر دوی این شاخهها در تاریخ subsequent (پسین) فلسفه تأثیر شگرفی داشتهاند. ادامه مطلب
موبوتیسم، ایدئولوژی سیاسی موبوتو سهسهسکو در زئیر، تلاشی برای ملیگرایی بومی و ایجاد هویت مستقل آفریقایی بود. در این مقاله به بررسی مفاهیم، اهداف و پیامدهای موبوتیسم در تاریخ جمهوری دموکراتیک کنگو میپردازیم. ادامه مطلب
ایسیدور اگوست ماری فرانسیس خاویر کنت در میانه اواخر قرن هجدهم و سال ۱۷۹۸ در مون پولیه فرانسه به دنیا آمد و در میانه قرن نوزدهم و سال ۱۸۵۲ از دنیا رفت. آگوست کنت در طول دوران زندگی خود توانسته با کارهایی که انجام داده بهعنوان پایهگذار جامعهشناسی شناخته شود. اگر بخواهیم بهطور دقیقتر بحث […] ادامه مطلب
۲۸ مرداد و دکتر مصدق از پدیدههایی است که بهرغم هزینه و کوشش حکومت برای ارایه روایتی مسلط و تاثیرگذار از این رویداد، روان جمعی ایرانیان را تحت تاثیر قرار داده است، اما در فرآیند این تاثیرگذاری روندی کاملا متفاوت طی شده است. مصدق پس از شکست و زندان رفتن و حصر شدن و مرگش در روان جمعی ایرانیان دوباره زاده شد. در این زایش دوباره بیش از همه سانسور دوره پهلوی دوم، ادبیات سمبولیک، غیاب او و جایگزین شدن جای خالیاش در مقابله با شر نقش ایفا کرد. ادامه مطلب
تحلیلی از سیاست چندفرهنگی تا اگزیستانس چندفرهنگی به نظر میرسد که ما ایرانیها با مفاهیم «انسان چندفرهنگی»، «هویت چندفرهنگی» یا آنطور که من میگویم «اگزیستانس چندفرهنگی» بیگانه نیستیم. تو گویی این سرنوشت تاریخی ما بوده که در طول تاریخ این نوع بودن را تجربه کنیم. فیلسوفان ما هم مسلمان بودهاند، هم یونانی میاندیشیدهاند. شاعران ما […] ادامه مطلب
رأی نهاییِ آدورنو از بازخوانی ایدههای سارتر درباره مقوله «تعهد»، این است که محتوای آثار هنری و ادبی هرگز نمیتواند تلی از اندیشههای دمیدهشده در آن یا عکس آن باشد و آثار مستقل نیز فیالنفسه واجد ماهیتی سیاسی و اجتماعیاند، لیکن تظاهر به طرح یک واقعیت سیاسی با توجه به انجماد و روابط تاریخی که در هیچ مکانی آماده ذوبشدن نیست، رهسپارشدن به مکانی است که حضور در آنجا ضرورتی ندارد. ادامه مطلب
سال ۱۸۳۰ بود که اوژن دلاکروا، نقاش فرانسوی، در نامهای به برادرش خبر از آغاز کاری تازه داد: «به سراغ یک موضوع مدرن رفتهام. میخواهم یک سنگر را نقاشی کنم. من هیچگاه برای وطنم نجنگیدهام ولی حالا میخواهم این نقاشی را برای وطنم بکشم. نام این نقاشی بزرگ، «آزادی ملت را هدایت میکند» خواهد بود. اثر دلاکروا که امروزه به مشهورترین اثر او تبدیل شده، نمایشگر وقایعی است که در روز ۱۴ جولای سال ۱۷۸۹ رخ داد؛ تاریخی که بعدتر به عنوان روز پیروزی انقلاب کبیر فرانسه جشن گرفته شد. ادامه مطلب