آیا جهان زیباست؟
متکلمان، امروز دیگر نه در باب اثبات وجود خدا، بلکه درباره کیفیت صفات او می اندیشند: اگر خدا هست، کیفیت وجود او چگونه است؟ اگر عدل می ورزد و قدرت بی کران دارد، پس حوادث شرورآمیز- که عدل و قدرت او را با پرسش روبه رو می کند- چه توجیهی در هستی شناسی و انسان شناسی الهی دارد؟ به این ترتیب مسأله شر خود را به عنوان کلیدی ترین مفهوم در کلام جدید و قدیم نشان می دهد. این مفهوم از سوی الهی دانان مسیحی به گونه ای توضیح داده شده است که سرانجام حرمت حریم الهی و صفاتش رعایت شود. مقاله حاضر این مفهوم را در اندیشه سنت آگوستین بررسی می کند.

ژان کالون را باید مهم‌ترین رهبر و الاهیدانِ‌ نهضت اصلاح دینی پس از لوتر دانست. کتاب مبادی دین مسیحی او مهم‌ترین و بزرگ‌ترین اثر الاهیاتی در دوره‌های اولیة حیات نهضت اصلاح دینی است؛ کالون مهم‌ترین رهبر کلیساهای اصلاح‌شده بود؛ او در شهر ژنو حکومتی مسیحی برپا کرد و رهبری آن را بر عهده گرفت. روایت کالون از الاهیات در بین پروتستان‌های فرانسه، هلند و اسکاتلند مقبولیت و حاکمیت یافت و آیین کالونی حرکتی قوی و پرنیرو در انگلستان و قسمت‌هایی از آلمان و اروپای مرکزی بود. این مقاله سعی دارد تا تصویری خلاصه اما روشن و قابل‌فهم از اندیشه‌های اصلی کالون و جریانی که به آیین کالونی مشهور است ارائه کند.

مرگ درد ندارد...

ارتباط نهادین مرگ و زندگی درکی است که برای مدت هایی طولانی در شاخه هایی از علوم تجربی و به ویژه زیست شناسی سابقه داشته است.
قطعی ترین امر درباره زندگی، مرگ است. با این وجود، شیوه های رنگارنگ انکار مرگ، الگوهای متنوع واژگونه ساختن معنای آن و روشهای هوشمندانه بازتفسیر و بازخوانی این رخداد طبیعی، چنان رواجی دارند که هر ذهن کنجکاوی را در رویارویی با این مفهوم دچار سردرگمی می سازند. گویا ابهامی که در مفهوم زندگی تنیده شده است، به مرگ نیز سرایت کرده باشد. مطلب حاضر با اشاره به سه نظریه (ازجمله نظریه فروید) در باب مرگ تنها به نقد آنها می پردازد.

نگاهی به زندگی و آرای آرتور شوپنهاور

با وجود شهرت بسیار «آرتور شوپنهاور» و اهمیت جایگاه او در تاریخ فلسفه تا همین چندی پیش هیچ یک از آثار کلیدی او ترجمه نشده بود و تنها آن‎چه از شوپنهاور به فارسی در آمده بود محدود می‎شد به چند عنوان کتاب درباره زندگی و فلسفه او که برای دانشجویان و علاقه‎مندان جدی فلسفه، در بهترین حالت منابعی دست‎دوم بیش نبودند. همچنین چند گزیده از نظرات پراکنده او و یکی دو اثر کوتاه و بلند که با در نظر گرفتن نقش و اهمیت شوپنهاور در تاریخ فلسفه، نمی‎توانستند حق مطلب را درباره او ادا کنند.

فیلسوف پیر لهستانی درگذشت. لشک کولاکوفسکی پس از هشتاد‌و‌یک سال رفت‌و‌آمد میان مارکسیسم‌-‌لنینیسم، ریویزیونیسم، کانسرواتیسم، لیبرالیسم و سوسیالیسم کیلومترها دور از زادگاه خویش از دنیا رفت. دنیایی که به او و نسل او سخت گرفته بود؛ دو جنگ جهانی، سال‌های طاقت‌فرسای جنگ سرد، سوسیالیسم واقعاً موجود و نهایتاً هژمونی مطلق و تک‌قطبی ایالات متحده را به ساکنان کره زمین تحمیل کرده بود و آوارگی و مهاجرت را تقدیر ناگزیر روشنفکران و مردمان عادی. نصیب کولاکوفسکی هم در این میان بیش از ۲۰ سال دوری از وطن بود.

آیا هیچ‌گاه اندیشیده‌اید که شیر آیا می‌اندیشد؟ و اگر می‌اندیشد، آیا می‌داند که چه می‌اندیشد؟ آیا این سخن مشهور که «می‌اندیشم، پس هستم» در مورد شیر هم صادق است؟ جانورشناسان بر این باورند که شیر می‌اندیشد و می‌داند که می‌اندیشد، اما او در این‌باره که چه می‌اندیشد، نمی‌اندیشد. شیر می‌داند که اندیشیدن قابل مهار و کنترل نیست و در عالم خواب و شاید در بیهوشی نیز راه خود را ادامه می‌دهد. (آیا رؤیا و خواب دیدن هم نوعی اندیشیدن است؟) او می‌داند اندیشیدن را به ندرت می‌توان تحت فرمان خود آورد.